بلاگ

۶ پیشنهاد خرید اسباب‌ بازی برای کودکان سه تا پنج ساله

«آموزش» از طریق بازی، در تمام دوران کودکی اتفاق می‌افتد. اما آموزش در سنینی که مغز کودک دیگر توان تفکر منطقی پیدا کرده است و می‌تواند پدیده‌ها را با یکدیگر مرتبط کند و انطباق دهد، از اهمیت بیشتری برخوردار است.
کودکان سه تا پنج ساله دقیقاً در شرایطی هستند که می‌توانند فرآیند بازی‌های مورد نظر با اهدافی خاص را دنبال کنند و با اسباب بازی‌های اصطلاحاً آموزشی سرگرم شوند. به همین دلیل است که شما در بازار، اسباب بازی‌هایی برای این گروه سنی با اهدافی مانند «تقویت تفکر ریاضی»، «تقویت مهارت‌های گروهی» و یا «آموزش نوشتن و نقاشی‌کشیدن» را زیاد می‌بینید.

ما پیش از این دو مقاله را درباره‌ی انتخاب بهترین اسباب بازی‌ها برای کودکان زیر یک سال و دو تا سه ساله، منتشر کردیم. پیشنهادهای بامیلو در این مقالات بر اساس توانایی‌های مغزی و راه‌های شناخت و آموزش این کودکان، مطرح شد که در این مقاله نیز با همان روش، موارد مناسب برای کودکان سه تا پنج ساله را مطرح می‌کنیم.

 

 

مغز کودک در این دوران چه وضعیتی دارد؟

سه تا پنج سالگی دوره‌ی سریع‌ترین رشد برای لوب پیشانی مغز و افزایش سرعت پردازش آن است. پیشرفت این ناحیه از مغز به این معنی است که فرد می‌تواند با شخصیت و جنسیت خود بیشتر آشنا شود، مشکلات را بشناسد و در پی یافتن راه‌حل آنها باشد، بر روی یک کار به خوبی تمرکز کند، به خوبی سخن بگوید و هیجانات خود را کنترل کند.

تا حدود سن شش سالگی مغز تا حدود ۹۰ درصد وزن مغز بزرگسالان را دارد و تراکم آن به بیشترین میزان می‌رسد.

کودکان در این سن به بازی‌های گروهی و مشترک علاقه پیدا می‌کنند و در حین این بازی‌ها ظرفیت‌های گسترده‌ی تفکر نمادین مغز خود را نشان می‌دهند. همچنین آنها در این سن می‌توانند فرآیند تفکر خود را به خوبی تنظیم کنند و دلایل رفتارهای خود را به‌خوبی توضیح دهند.

 

کودکان سه تا پنج سال چگونه دنیا را می‌شناسند و تجربه می‌کنند؟

در این سن کودک شروع به یادگرفتن محدودیت‌ها و قوانین می‌کند اما در بسیاری از موارد دچار سردرگمی و اشتباه می‌شود. او پیش از این چیزهای زیادی درباره‌ی احساسات مثبت و منفی خود یاد گرفته است و اکنون می‌آموزد که چگونه آنها را بیان کند و یا بتواند خود را در ابراز احساسات کنترل کند.

گرایش کودک به والد جنس مخالف خود بیشتر می‌شود و سعی می‌کند رفتارهای والد جنس موافق خود را همانندسازی کند. او در این سال‌ها یاد می‌گیرد که در بسیاری از موقعیت‌ها تنهاست و باید به صورت مستقل رفتار کند.

سال‌های سه تا پنج سالگی سال‌های «تجربه‌های نخستین» هستند؛ کودک در این سال‌ها برخی از غذاها را برای نخستین بار می‌خورد، با والدین خود به آرایشگاه می‌رود، ممکن است رفتن به سینما را تجربه کند، به مهدکودک برود و به طور کلی بیشتر بودن در جمع و دور بودن از پدر و مادر را بیازماید.

او هم اکنون بخشی از فرآیند تفکر منطقی را می‌داند و علت و معلول‌ها را درک می‌کند به همین دلیل است که به حرف پدر و مادر خود گوش می‌کند و قانون‌پذیر می‌شود اما همه‌ی اینها دلیل خوبی نیست که شما بازی او را نادیده بگیرید و تصور کنید که می‌تواند آن را به دلیلی که شما می‌خواهید ترک کند.

 

کدام اسباب بازی‌ها برای کودکان سه تا پنج ساله مناسب است؟

آموزش با اسباب بازی برای کودکان در این سن، مفهومی متفاوت از گذشته دارد. هرچند که اسباب بازی در تمام دوران زندگی جنبه‌ی آموزشی دارد اما در این سن مفهومی به نام «اسباب بازی آموزشی» وارد زندگی کودک می‌شود و این هم برای او و هم برای پدر و مادرش موضوع بسیار مهمی است.

او با همین اسباب بازی‌ها می‌آموزد که چگونه می‌تواند آنچه در ذهن دارد را بازگو کند و یا آن را ترسیم و مجسم کند. اهمیت این بازی‌ها از این نظر است که اگر مهارت‌های آن به‌خوبی آموخته شود، در تمام عمر به کار خواهند آمد.

برای آنکه بتوانید اسباب بازی‌های خوبی برای او انتخاب کنید، این نکات را به خاطر داشته باشید:

نخست اینکه کودکان در این سن علاقه‌مند هستند موضوعاتی که درباره‌ی آنها فکر می‌کنند را با والدین خود در میان بگذارند. بهترین راه برای ایجاد چنین شرایطی انتخاب اسباب بازی‌ای‌ است که یک فرآیند بازی مشترک و شاد را پدید بیاورد.

دوم اینکه شاید کودکان بتوانند حرف‌های شما را به عنوان والدین بفهمند اما اولویت‌بندی ذهن آنها به طور عجیبی به سمت بازی گرایش دارد، پس سعی کنید، دغدغه‌های آنها را درباره‌ی بازی درک کنید و از آنها نخواهید که کاری خلاف میل خود انجام دهند.

سوم اینکه کودکان علاقه‌مند هستند که با همسن‌‌های خود به صورت مشترک بازی کنند و اختلاف نظر و جروبحث‌های آنها در حین بازی نیز بخشی از فرآیند اجتماعی شدن و درک تفاوت‌هاست. پس در برخورد با جدال کودکان با یکدیگر، منطقی‌تر برخورد کنید.

 

پازل اعداد و حروف برای آموزش و تمرین یادگیری

کودکان در این دوران و پیش از ورود به سن پیش‌دبستانی یادگیری را تمرین می‌کنند. تمرین یادگیری به این معنی است که متوجه می‌شوند چطور اطلاعات را به صورت منظم و منطقی دریافت کنند و از آنها، مانند شمردن اعداد و یادگرفتن اسامی حیوانات و کشورها، در زندگی روزمره‌ و بازی‌های خود استفاده کنند.
وسایل نوشتن و کشیدن برای تمرین بیان و ارتباط منطقی با مفاهیم

دایره‌‌ی لغات کودکان محدود است و مهارت سخن‌گفتن، شنیدن و نقاشی کشیدن آنها نیز در مراحل ابتدایی است. این ابزارها و اسباب بازی‌ها به کودکان کمک می‌کند که بتوانند این مهارت‌های خود را افزایش دهند و آنچه در سر دارند را با دیگران در میان بگذارند و یا با بیان آن، درصدد اصلاح آن برآیند.
اسباب بازی‌های ساختنی و کاردستی برای تقویت خلاقیت و چاره‌جویی

اسباب بازی‌های از پیش ساخته شده، به کودکان برای یادگیری کمک می‌کند اما به آنها قدرت انتخاب موارد متفاوت را نمی‌دهد. آنها برای خلاقیت بهتر و افزایش قدرت چاره‌جویی خود به بازی‌هایی احتیاج دارند که تمام مسیر را برای آنها روشن نکرده باشد.

 

 

خانه‌سازی‌ و مکعب‌های پیشرفته برای توجه بیشتر به جزئیات و افزایش تمرکز

کودک در سنین پایین‌تر توانسته است با اسباب بازی‌هایی این‌چنین جایگاه اشیا و افراد به صورت مستقل ترسیم کند و تفاوت حجم‌ها را بفهمد. اکنون می‌تواند به وسیله‌ی آن و با مشارکت والدین خود، آنچه خود می‌خواهد را بیافریند.

 

 

بازی‌های بیرون از خانه برای فعالیت بدنی بیشتر و فعالیت در محیط اجتماعی

کودک کنترل احساسات خود را یادگرفته است و کم کم اجتماعی می‌شود. این اسباب بازی‌ها به او رفتار در محیط اجتماعی و تعامل با دیگران را می‌آموزد.

 

وسایل نقش‌بازی گام‌ها اولیه برای ورود به زندگی

در این سنین کودک از تفاوت نقش‌ها و شغل‌ها در زندگی تا حدودی آگاه می‌شود. او بر اساس جنسیت خود، شغل والدینش و آنچه دیگران ناخواسته به او آموزش می‌دهند، این نقش‌ها را همانندسازی می‌کند و برای این کار به ابزار مناسبی احتیاج دارد

اسباب بازی مناسب کدام است؟

اسباب بازی مناسب کدام است؟ این سوالی است که بارها تکرار شده وهر وقت خواسته‌ایم برای کودک اسباب بازی بخریم به آن فکر کرده‌ایم. یک اسباب بازی خوب از چند جنبه باید مورد بررسی قرار گیرد.

الف- جنس و مواد اولیه: به طور معمول اسباب بازی‌ها ازجنس فلز، پلاستیک، چوب و یا پارچه ساخته می‌شوند، هر یک از این مواد در نوع اسباب بازی و کاربرد آن تاثیر خاص دارد که در هر صورت باید از نظر ایمنی و بهداشتی مورد توجه قرار گیرد. مثلاً تیزی وسایل فلزی، تراشه‌های وسایل چوبی، شکنندگی وسایل پلاستیکی و غیرقابل شستشو بودن عروسک‌های پارچه ای باید مورد توجه باشند.

۱-نخ‌های اتصال اسباب بازی‌ها باید زیاد بلند نباشد تا کودک آن را به دور گردن خود نپیچد و یا قطر نخ‌ها نباید بسیار کم باشد تا سبب بریدگی پوست دست کودک شود.
۲-در خمیرهای بازی باید از رنگ‌های خوراکی استفاده شود تا سمی و خطرناک نباشند.

ب- تناسب سن کودک با ویژگی اسباب بازی‌ها: تناسب سن با وسیله بازی از چند جنبه قابل توجه است:
۱-کودک توانایی استفاده از وسیله را داشته باشد. مثلاً دست‌هایش قدرت فشار دادن دکمه یا اهرم را داشته باشد
۲-با توجه به علاقه کودک به وسایل منزل، اسباب بازی‌های جایگزین کاربردی باشد. مثلاً وسایل نجاری باید به گونه ای باشد که علاوه بر بی خطر بودن، کاربردی باشد در غیر این صورت کودک به سراغ شی واقعی خواهد رفت.
۳-از نظر رشد شناختی نیز قابل درک باشد. مثلاً یک وسیله بازی آموزشی که با کارشما سرو کار دارد نمی‌تواند برای کودک 3 ساله مناسب باشد چون قانون پذیر نیست و یا یک وسیله بازی چند نفره برای یک کودک قابل بازی نیست. به طور مثال در تلویزیون عروسکی قهرمان یک فیلم می‌شود، ناخودآگاه آن عروسک مورد علاقه کودکان قرار می‌گیرد. زی زی گولو، موش‌ها، کلاه قرمزی و….. بنابراین باید به این مسئله توجه داشت.

ج- نزدیکی با واقعیت: سازندگان وسایل بازی، براساس آنچه در محیط زندگی بزرگسالان وجود دارد، اقدام به ساخت وسایلی چون وسایل پزشکی، خانه عروسکی، انواع ماشین‌ها، حیوانات و… می‌نمایند. طبیعی است که کودک به این وسایل حساسیت نشان دهد زیرا در دنیای بازی خود از آنها می‌خواهد استفاده کند.

د – آفرینندگی و سازندگی: اسباب بازی علاوه بر آشنا کردن کودک با اشیاء گوناگون، باید به کودک فرصت دهد تا خود بتواند خلق کند و بیافریند. با در اختیار گذاشتن خمیربازی و وسایل ساختمان سازی به او فرصت می‌دهید تا بسازد و بیافریند. می‌توانید در زیر نمونه ای از اسباب بازی مناسب کودک خود را پیدا کنید:

از تولد تا سن ۱۸ ماه: جغجغه، زنگوله، عروسک‌های پارچه ای، جانوران پلاستیکی، وسایل نقلیه ساده، مکعب‌های، سوراخ دار، کتاب‌های پارچه ای یا مقوایی کلفت، اسباب بازی‌های فشار دادنی صدا دار، اشیاء شناور برای آب بازی، وسایل کشیدنی و هل دادنی، تو پ های نرم.

۱۸ ماهگی تا ۳ سال: وسایل شن بازی، عروسک قابل شستشو، پیچ و مهره پلاستیکی، چکش و میخ پلاستیکی، سه چرخه، توپ، پازل های ۳ تا ۵ قطعه، مکعب‌های درشت خانه سازی، وسایل نقاشی، کتاب‌های تصویری.

۳ تا ۵ سال: عروسک و وسایل خانه عروسکی، پازل ۹ تا ۱۵ قطعه، وسایل نقلیه گوناگون، وسایل خمیربازی، وسایل نقاشی، مکعب‌های ساختمان سازی اندازه بزرگ و متوسط، انواع لباس‌های مشاغل گوناگون.

ضمن تاکید در روند انتخاب اسباب بازی‌ها و توجه به بازی کودکان و شریک شدن در بازی‌های کودکان به نکاتی چند اشاره می‌شود:
۱- با کودکان بازی کنید. همراهی شما می‌تواند آغازگر بازی باشد و یا وارد شدن در بازی آنها به منزله توجه به روند فعالیت آن‌ها و جدی گرفتن بازیشان می‌باشد.
۲- اسباب بازی‌های زیاد، باعث سردرگمی کودک می‌شود، همیشه چند وسیله را در اختیار او قرار دهید و به تناوب آن‌ها را تغییر دهید.
۳- به جای یک سبد اسباب بازی از چند جعبه استفاده کنید که از همان ابتدا بتواند طبقه بندی کند.
۴- کودک برای یافتن وسیله مورد نظرش بارها سبد را خالی خواهد کرد در روز بیش از ۳ بار سبد او را جمع نکنید.
۵- از شکسته شدن اسباب بازی‌ها نگران نشوید و یا کودک را سرزنش نکنید. چه بسا کنجکاوی او، باعث شکستن وسیله بازی شده است.
۶- برای بازی کودک جایی را مشخص کنید تا کودک در آرامش و بدون نگرانی از بر هم خوردن آنچه که ساخته، در آنجا بازی کند، در ضمن او باید بتواند شما را ببیند.
۷- برای خمیربازی و نقاشی، نایلونی را روی میز بیندازید تا موجب چسبیدن خمیر به زمین واطراف و یا ریختن رنگ نشود. داشتن اسباب بازی زیاد، کودکان را به کلکسیونری تبدیل می‌کند که هرگز لذت وسیله را تجربه نخواهند کرد و هرگز قادر نخواهند بود که با آن وسیله و کاربردهای گوناگونش آشنا شوند.

Theme Settings